Co to jest kannabidiol – CBD i CBDa?

Kannabidiol (CBD) to jeden z najlepiej przebadanych fitokannabinoidów występujących w roślinie konopi (Cannabis sativa L.). W ostatnim czasie zyskał ogromną popularność zarówno w Polsce, jak i na całym świecie. Zarówno olejek CBD, jak i susz CBD stały się produktami częstego wyboru dla osób szukających naturalnego wsparcia. W tym artykule postaramy się wyjaśnić, czym dokładnie jest CBD, jak różni się od swojego prekursora CBDa i dlaczego warto wiedzieć, co kupujesz.

Czym jest CBD (kannabidiol)?

CBD, czyli kannabidiol, to organiczny związek chemiczny należący do grupy kannabinoidów. Występuje naturalnie w roślinach konopi włóknistych, a jego zawartość w legalnych produktach dostępnych w Polsce, takich jak olejek CBD czy susz CBD, nie może przekraczać 0,3% THC. To ważne rozróżnienie – CBD nie wykazuje działania psychoaktywnego, tzn. że nie zmienia stanu świadomości.

Kannabidiol działa poprzez interakcję z układem endokannabinoidowym (ECS), który jest naturalnie obecny w ludzkim organizmie. ECS reguluje wiele podstawowych funkcji fizjologicznych, takich jak:

• modulacja reakcji stresowej,
• jakość snu,
• odpowiedź zapalna organizmu,
• równowaga homeostazy.

CBD nie wiąże się bezpośrednio z receptorami CB1 i CB2 tak, jak robi to THC. Zamiast tego wpływa na nie w sposób pośredni. Moduluje ich aktywność i wpływa na stężenie endogennych kannabinoidów, takich jak anandamid.

Czym jest CBDa (kwas kannabidiolowy)?

CBDa to kwas kannabidiolowy – naturalna, surowa forma CBD występująca w świeżej roślinie konopi. Jest to tak zwany prekursor CBD. W nieprzetworzonej roślinie konopi kannabidiol nie istnieje w formie czystej. Pojawia się dopiero w wyniku procesu dekarboksylacji, czyli ogrzewania lub suszenia rośliny.

Mówiąc prościej: CBDa → (ciepło/czas) → CBD.

Kwas kannabidiolowy przez długi czas był uważany za biologicznie nieaktywny. Współczesne badania coraz częściej wskazują jednak, że CBDa może mieć własne unikalne właściwości biologiczne. Jest badany m.in. pod kątem działania na receptory serotoninowe (5-HT1A). Surowy susz CBD bezpośrednio po zbiorach zawiera głównie właśnie CBDa. Dopiero po procesie suszenia i dekarboksylacji stężenie CBD wzrasta.

CBD a CBDa – kluczowe różnice

Historia badań nad CBD – od odkrycia do współczesności

Choć konopie towarzyszą człowiekowi od tysięcy lat, to naukowe poznanie kannabidiolu jest stosunkowo nową historią. Jej początki sięgają pierwszej połowy XX wieku.

• 1940 rok – amerykański chemik Roger Adams jako pierwszy wyizolował kannabidiol z rośliny konopi. Nie wiedział jeszcze dokładnie, z jaką substancją ma do czynienia, a pełną strukturę chemiczną CBD opisano dopiero dwie dekady później.
• 1963 rok – izraelski naukowiec Raphael Mechoulam wraz z zespołem jako pierwszy w pełni opisał strukturę chemiczną CBD. Mechoulam, który nazywany jest dziś „ojcem badań nad kannabinoidami”, rok później zidentyfikował również THC, a następnie wyjaśnił kluczową różnicę między tymi dwoma związkami.
• Lata 70. i 80. – pierwsze eksperymenty kliniczne dotyczące CBD. W 1980 roku Mechoulam opublikował badanie sugerujące, że CBD może mieć znaczenie w badaniach nad epilepsją. Dziś jest to jeden z najlepiej udokumentowanych obszarów aktywności kannabidiolu.
• 1992 rok – odkrycie układu endokannabinoidowego (ECS). Mechoulam i jego współpracownicy zidentyfikowali anandamid, czyli pierwszy endogenny kannabinoid człowieka. Okazało się, że człowiek posiada własny wbudowany system kannabinoidowy.
• Lata 2000–2010 – gwałtowny wzrost liczby badań naukowych dotyczących CBD. Naukowcy analizowali mechanizmy działania kannabidiolu: interakcje z receptorami serotoninowymi (5-HT1A), waniloidowymi (TRPV1) oraz wpływ na enzym FAAH rozkładający anandamid.
• 2018 rok – FDA zatwierdziła Epidiolex, czyli pierwszy lek oparty na czystym CBD do leczenia rzadkich form padaczki dziecięcej (zespół Draveta i Lennox-Gastauta). Był to milowy krok potwierdzający naukowe znaczenie CBD.
• Dziś – baza PubMed zawiera tysiące publikacji poświęconych CBD. Rosnące zainteresowanie naukowe bezpośrednio napędza popularność olejków CBD i suszu CBD na całym świecie.

FAQ – najczęstsze pytania o CBD

Czy CBD jest psychoaktywne?

Nie. Kannabidiol nie zmienia stanu naszej świadomości. Psychoaktywność jest właściwością THC, który w legalnych produktach CBD w Polsce może wystąpić wyłącznie w ilościach śladowych (maksymalnie 0,3% THC).

Czy CBD i THC to to samo?

Nie. Obydwa są kannabinoidami konopi, jednak działają inaczej. THC wiąże się bezpośrednio z receptorami CB1 w mózgu i wywołuje odurzenie. CBD działa pośrednio i nie powoduje efektu psychoaktywnego.

Czym różni się CBD od CBDa?

CBDa to surowa kwasowa forma CBD obecna w świeżej roślinie konopi. Pod wpływem ciepła i czasu (dekarboksylacja) CBDa przekształca się w CBD. Obydwa związki mają różny profil aktywności biologicznej.

Czy CBD jest legalne w Polsce?

Tak. Produkty z CBD o maksymalnej zawartości 0,3% THC są legalne i dostępne bez recepty, zgodnie z przepisami UE.

Czy CBD można przedawkować?

Według raportu WHO z 2018 roku, CBD charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jest dobrze tolerowany przez ludzi i nie da się go przedawkować.

Źródła naukowe:

• Russo E.B. (2011) „Taming THC: potential cannabis synergy and phytocannabinoid-terpenoid entourage effects”, British Journal of Pharmacology;
• Pertwee R.G. (2008) „The diverse CB1 and CB2 receptor pharmacology of three plant cannabinoids”, British Journal of Pharmacology;
• Devinsky O. et al. (2014) „Cannabidiol: pharmacology and potential therapeutic role in epilepsy and other neuropsychiatric disorders”, Epilepsia;
• Adams R. (1940) „Marihuana”, Harvey Lecture;
• WHO Expert Committee on Drug Dependence (2018) „Cannabidiol (CBD) Critical Review Report”.